Tweede woning drukt op economie Wadden
De Waddeneilanden dreigen miljoenen euro’s aan inkomsten mis te lopen, doordat steeds meer vakantiehuisjes worden onttrokken aan de verhuur en worden benut als tweede woning.
Dat stelt ingenieursbureau Grontmij in een onderzoek dat het heeft uitgevoerd in opdracht van Staatsbosbeheer (SBB) en de Waddengemeenten. Het onderzoek wordt vandaag openbaar gemaakt.
Grontmij becijfert dat tien woningen, die uit de verhuur worden gehaald en bestemd als tweede woning, leiden tot vijfduizend minder overnachtingen per jaar en €200.000 minder aan bestedingen. Niet alleen worden tweede woningen veel minder intensief bewoond, ook geven vakantiegangers meer uit.
Huizenprijs opgedreven
De onderzoekers zeggen geen voorspelling te kunnen doen over hoeveel vakantiehuisjes de komende jaren van de huurmarkt verdwijnen, bij gebrek aan inzicht in de vraag naar tweede woningen. De afgelopen vijftien jaar zou één op de acht huurhuisjes uit het huurbestand zijn verdwenen.
De vraag naar tweede woningen heeft de huizenprijs op de Wadden flink opgedreven. Voor huisjes wordt grif €250.000 tot wel €500.000 neergeteld. Voor die prijs is verhuur niet meer rendabel, aldus Grontmij, dat de grens voor een rendabele exploitatie legt bij een investering van maximaal €170.000.
De Wadden tellen 6500 vakantiehuisjes, waarvan 4500 voor de verhuur en 2000 in gebruik als tweede woning. Per jaar zijn die goed voor naar schatting 3,3 miljoen overnachtingen en €127 mln aan vakantie-uitgaven. Vakantieverblijf levert de Wadden circa 1800 voltijdsbanen op.
Hogere erfpacht
Aanleiding voor de studie vormt de al langere tijd spelende discussie over de verhoging, soms wel met een factor vijf tot acht, van de erfpacht door SBB. De canon (erfpachtprijs)moet zo meer in lijn komen met marktprijzen. SBB bezit 530 kavels van vakantiewoningen, meest op Vlieland en Terschelling.
Grontmij heeft geen verband tussen de pachtprijsstijging en de verhuurmarkt kunnen vaststellen, maar denkt dat deze de ontwikkeling van verhuur naar tweede woning wel kan versnellen.
Volgens de onderzoekers kan de verhuurcapaciteit niettemin op peil blijven als het rendement van de vakantieverhuur omhoog gaat. Dat kan door de huurprijs te verhogen of door een optimalere bezetting te realiseren. Een jaarlijkse huuropbrengst tussen de €25.000 en €30.000 per huisje achten de onderzoekers ‘reëel’, waar die nu ligt op €15.000 tot €25.000.
Huisjes in verkoop
Staatsbosbeheer besloot eerder al om 300 van zijn 530 kavels te koop aan te bieden aan de erfpachters. Daarvan liggen er 220 op Vlieland en 80 op Terschelling.
Een andere suggestie van Grontmij om de huurmarkt op peil te houden, het stellen van een verhuurverplichting bij verkoop, ziet SBB niet zitten. Dit is, zoals de onderzoekers zelf al aangeven, ook nauwelijks te handhaven.